16 september 2026
Een paar woorden in een lange Troonrede, maar ik bleef er toch even bij hangen. Zorgfraude is kennelijk niet meer alleen een onderwerp voor toezichthouders, opsporingsdiensten en mensen die dagelijks met declaraties bezig zijn. Het is een maatschappelijk vraagstuk geworden.
En dat is niet zo vreemd. We geven in 2027 ongeveer €118 miljard uit aan zorg. Dan mag je ook verwachten dat we goed kijken waar dat geld terechtkomt.
In mijn vorige gastblog schreef ik dat zorgfraude voor mij niet begint en eindigt bij een verkeerde declaratie. Uiteindelijk gaat het om de cliënt die erop moet kunnen vertrouwen dat geld dat voor zorg is bedoeld, daar ook terechtkomt.
Het kabinet trekt daarom extra geld uit voor de aanpak van zorgfraude. Er komen strengere eisen voor zorgaanbieders, meer inzet van Bibob en extra capaciteit voor toezicht, handhaving en opsporing. Ook vervalste zorgdocumenten en malafide bemiddelingsbureaus staan inmiddels nadrukkelijker op de radar.
Allemaal nodig. Maar bij tegengaan denk ik niet alleen aan harder optreden als het misgaat. Juist aan eerder zien dát het mis dreigt te gaan. En daar zit volgens mij nog veel winst.
Het eerste signaal zit lang niet altijd in een declaratie. Het kan ook een klacht zijn, opvallend personeelsverloop, een incident, een kwaliteitsprobleem of een medewerker die denkt: hier klopt iets niet.
Vaak zijn die signalen er dus al. Alleen liggen ze op verschillende plekken.
Daarom zouden we financiële gegevens veel meer moeten verbinden met informatie over kwaliteit, klachten, incidenten, personeel en integriteit. Data kunnen helpen om patronen zichtbaar te maken, maar gezond verstand en professionele nieuwsgierigheid zijn minstens zo belangrijk.
Dat is voor mij fraudeweerbaarheid: niet alleen fraude opsporen en bestrijden, maar een organisatie zo inrichten dat je eerder ziet wanneer iets niet klopt.
Met €118 miljard aan zorguitgaven lijkt me dat geen overbodige luxe. Uiteindelijk is de belangrijkste vraag nog steeds verrassend eenvoudig: heeft de cliënt de zorg gekregen waarvoor we met elkaar hebben betaald?
Dit is de derde blog in een reeks over het bouwen aan een weerbare zorgorganisatie, vanuit compliance, governance, kwaliteit en cliëntbescherming.
NCI heeft een analyse gedeeld over de kabinetsvoornemens, die op Prinsjesdag in de Troonrede werden gedeeld. Klik hier voor de analyse.