25 augustus 2026
Wanneer we over zorgfraude spreken, gaat het al snel over geld, declaraties, controles en fraudeonderzoek. Maar vanuit mijn rol als interimmanager/bouwer van bedrijfsonderdelen in de zorg kijk ik eerst naar een andere vraag:
Hoe beschermen we de cliënt en patiënt?
Ik vergelijk fraudebeheersing graag met een dijk. Een dijk is er niet omdat we het water niet vertrouwen. We weten simpelweg dat het water soms sterker kan zijn dan we willen. Daarom bouwen we verschillende beschermingslagen, monitoren we zwakke plekken en grijpen we in voordat het misgaat.
In de zorg werkt dat eigenlijk hetzelfde.
We kunnen niet ieder frauderisico uitsluiten. PGB-misbruik, spookzorg, upcoding — de vormen verschillen, maar het patroon is vaak hetzelfde: iemand vertrouwt op een indicatie, een declaratie of een dossier dat op papier klopt, en pas achteraf blijkt dat het beeld niet strookte met de werkelijkheid.
Wat we wél kunnen doen: een organisatie bouwen die weerbaar is tegen fraude en misbruik.
En daarachter staat uiteindelijk geen financieel systeem, maar daarachter staat een mens. Een cliënt die erop vertrouwt dat hij de zorg krijgt die hij nodig heeft. Een patiënt die erop vertrouwt dat een indicatie zorgvuldig tot stand komt. Een ouder die erop vertrouwt dat de zorg voor zijn kind integer wordt georganiseerd.
Daarom is zorgfraude voor mij niet alleen een financieel of compliance-vraagstuk. Het raakt ook aan kwaliteit, veiligheid, vertrouwen en cliëntbescherming.
Als interimmanager zie ik regelmatig dat organisaties al veel hebben geregeld: protocollen, controles, audits en verantwoordingslijnen.
De uitdaging zit dan niet altijd in méér regels, maar in de samenhang.
Komen signalen uit klachten, VIM, audits, financiële controles en toezicht bij elkaar?
Ziet de compliance officer, de toezichthouder of de fraudeonderzoeker het patroon, of blijft ieder in zijn eigen dossier zitten?
En durven we ook de vraag te stellen:
Hoe kon dit gebeuren?
Een goede fraudebeheersing voorkomt niet dat er soms water achter de dijk komt.
Een goede organisatie — en een goed opgeleide professional — weet wat ze moet doen als dat gebeurt.
Uiteindelijk gaat het niet om de dijk.
Het gaat om wat en wie we erachter beschermen!
Dit is de eerste blog in een reeks over het bouwen aan een weerbare zorgorganisatie, vanuit compliance, governance, kwaliteit en cliëntbescherming.