Toezichtsrecht in transitie: Hoe navigeer je als compliance officer door een snel veranderend landschap?

27 augustus 2025
Afbeelding Toezichtsrecht in transitie: Hoe navigeer je als compliance officer door een snel veranderend landschap?

De Europese financiële sector staat onder druk van een ongekende stroom aan nieuwe en herziene regelgeving. Van de review Solvency II tot CRD6/CRR3, van AMLA tot MiCA en de AI Act: het toezichtsrecht verandert in hoog tempo. Voor compliance officers is het essentieel om deze ontwikkelingen niet alleen te volgen, maar ook te vertalen naar concrete actie binnen hun organisatie. Het is ondoenlijk om alle details te kennen maar als compliance officer moet je wel de ontwikkelingen kunnen duiden die voor jouw organisatie relevant zijn.

Solvency II: veerkracht en duurzaamheid
De herziening van Solvency II versterkt het prudentieel toezicht op (her)verzekeraars en stimuleert langetermijninvesteringen. Klimaatrisico’s en duurzaamheid zijn expliciet opgenomen in risicobeoordelingen. Tegelijkertijd wordt de regeldruk voor kleinere partijen verlicht via een proportioneel regime.

CRD6 en CRR3: scherpere eisen voor banken
De Capital Requirements Directive en Regulation: CRD6 (jan ’26) en CRR3 (jan ’25) brengen onder andere strengere eisen voor derde-landenfilialen, de invoering van een ‘output floor’, een ondergrens voor de solvabiliteitseisen wanneer banken die berekenen met behulp van interne modellen, eisen voor banken om hun ESG-risico’s te beheersen, en meer uitgewerkte eisen voor de geschiktheids- en betrouwbaarheidstoetsen.

AML/CFT pakket: harmonisatie en centraal toezicht op witwasrisico’s
Het Europese AML/CFT-pakket versterkt de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering door uniforme regels, een centrale toezichthouder  – de Anti-Money Laundering Authority (AMLA) – en verplichte transparantie over uiteindelijk belanghebbenden. De AMLA  is sinds 1 juli 2025 actief en zal vanaf 2026 directe supervisie voeren op instellingen met een hoog risicoprofiel, en zal vanaf 20289 volledig operationeel zijn. AMLA moet zorgen voor consistentie in de aanpak van witwassen en versterkte samenwerking tussen nationale toezichthouders.

PSD3 en CCD2: bescherming van de consument
De Payment Services Directive en Regulation: PSD3 en de bijbehorende PSR laten nog even op zich wachten maar versterken bij invoering de bescherming van consumenten in het betalingsverkeer. Denk aan strengere eisen voor klantauthenticatie, aansprakelijkheid bij fraude en betere toegang tot betaalrekeningen voor niet-banken.

De Consumer Credit Directive (CCD2) (nov ’25) breidt de reikwijdte uit naar onder meer ‘buy now, pay later’-producten en stelt strengere eisen aan transparantie en kredietwaardigheidstoetsing

MiCA: crypto onder toezicht
De Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) is sinds 30 december 2024 volledig van toepassing en biedt een uniform kader voor de uitgifte van crypto-assets en voor crypto-asset dienstverleners in de EU.
MiCA reguleert stablecoins, utility tokens en crypto-dienstverleners zoals exchanges en custodians. MiCA biedt juridische duidelijkheid en versterkt het vertrouwen in de cryptomarkt, maar stelt ook hoge eisen aan compliance en operationele processen.

AI Act: risicogebaseerd toezicht op kunstmatige intelligentie
De EU AI Act, die vanaf augustus 2024 gefaseerd wordt ingevoerd, is de eerste uitgebreide AI-regelgeving wereldwijd. De wet classificeert AI-systemen op basis van risico:

  • Onacceptabel risico: verboden toepassingen zoals sociale scoring en manipulatieve AI
  • Hoog risico: AI in o.a. kredietbeoordeling, HR, gezondheidszorg en rechtshandhaving
  • Beperkt risico: transparantieverplichtingen voor chatbots en deepfakes

Voor aanbieders van hoog-risico AI-systemen gelden strenge eisen op het gebied van risicobeheer, datakwaliteit, documentatie en menselijke controle. Ook General Purpose AI (zoals grote taalmodellen) valt onder specifieke verplichtingen.

Te veel om bij te houden voor de compliance officer?
De snelheid en breedte van deze ontwikkelingen vragen om meer dan alleen kennis van de compliance officer. Ze vereisen inzicht, interpretatie en toepassing. Daarom biedt het Nederlands Compliance Instituut in samenwerking met Rob Schotsman en Cees Rensen  op 30 oktober 2025 de Expertclass Toezichtsrecht voor de Compliance Officer: een compacte, praktijkgerichte opleiding waarin de relevante Europese toezichtsregels worden behandeld. Hierbij richten we ons op het begrijpen en in perspectief plaatsen van de ontwikkelingen en niet zo zeer op de details van de regels.

De opleiding biedt:

  • Actuele duiding van wet- en regelgeving
  • Praktische handvatten voor implementatie
  • Interactieve sessies met experts en vakgenoten

Let op: bij 12 deelnemers is de sessie vol!

Auteur

Afbeelding Toezichtsrecht in transitie: Hoe navigeer je als compliance officer door een snel veranderend landschap?

Ruud van der Mast

senior compliance officer, adviseur en directeur